nl / en

Blog: Nieuwe tool Canvas Omgevingsmanagement

Op 9 maart werd het nieuwe boek Canvas Omgevingsmanagement gepresenteerd. Onze collega Thijs Kraassenberg schreef dit boek samen met Johanneke de Lint en Roelof Benthem. Het boek biedt een verdieping van het omgevingsmanagement vak en praktische handvatten om zelf middels een gezamenlijke werksessie een canvas te vullen: de belangrijkste elementen van een omgevingsplan op één overzichtelijke poster. Bij WesselinkVanZijst wordt al langer geëxperimenteerd met dit format, spannend om te zien of anderen net zo enthousiast zijn als wij!

Waar vooraf werd gehoopt op ongeveer 100 gasten, zaten we uiteindelijk in de zaal met meer dan 120 deelnemers. Omgevingsmanagers, procesmanagers, projectmanagers, directeuren, beleidsmedewerkers etc. van gemeenten, ministeries, waterschappen, provincies, NMO’s, universiteiten, bedrijven, adviesbureaus en ZZP’ers. Een mooie afspiegeling van de wereld van omgevingsmanagement.

Professionaliseren van omgevingsmanagement

De middag begon met een interview van de schrijvers over hun visie op omgevingsmanagement en een introductie van het boek. Er werden voorbeelden aangehaald uit thema’s als bewonersparticipatie bij windmolenparken, fake news en oprecht luisteren. Wat bij mij vooral is blijven hangen, is de behoefte van de schrijvers om het vak van omgevingsmanagement verder te professionaliseren. Het Canvas Omgevingsmanagement draagt daaraan bij.

Het gezamenlijk doorleven van de opgave 

Elke omgevingsprofessional kent de vragen die in een project een plekje horen te krijgen, maar die zich in de praktijk moeilijk expliciet laten maken. Vragen als: hoe zorg je er in een project voor dat de omgevingsmanager niet de enige is die verantwoordelijk is voor de omgeving? En dat er een gedeeld beeld is van de opgave, zowel intern als extern? Hoe voer je het gesprek over wat ‘vagere’ zaken als de doelen, de waarden en normen op gebied van omgevingsmanagement? En hoe krijgen ook de kansen binnen een project voldoende aandacht? Het canvas faciliteert en structureert het gesprek over deze vragen. Dat is wat mij betreft de grote meerwaarde. Met je eigen projectteam, liefst inclusief opdrachtgever(s), de opdracht en wat deze opdracht betekent voor de omgeving, doorleven. En tegelijkertijd de eerste stappen richting een effectieve aanpak zetten.

De vermogende stakeholder

Een term die voor mij nieuw was, was die van de vermogende stakeholder (versus de onmachtige stakeholder). Dit is een stakeholder die in staat is om op basis van gelijkwaardigheid voor het eigen belang op te komen. Vaak zijn er bij projecten stakeholders die wel een groot belang hebben, maar om uiteenlopende redenen niet als gelijkwaardig aan tafel zitten. Door dit fenomeen expliciet te benoemen en handvatten aan te reiken om een stakeholder ‘vermogend’ te maken, wordt het makkelijker om te bouwen aan vertrouwen met je omgeving.

Oefenen en verdiepen

De rest van de middag werd er geoefend met het canvas. Aan interesse en vragen geen gebrek. Vragen over de manier van invullen, de samenstelling van de groep, het samen scherp krijgen van de opgave en de verhouding van het canvas tot het SOM-model. Ook hier bewees het canvas zijn waarde, door het gesprek over omgevingsmanagement te faciliteren, waardoor we gezamenlijk tot een verdieping van onze kennis kwamen.

Al met al een zeer geslaagde middag en een goede stap richting het verder professionaliseren van belangenmanagement in Nederland.

Jeroen Medema